Alpha Security Hub
Trang chủ › An Ninh Dữ Liệu

Luật An ninh mạng 2025: nghĩa vụ doanh nghiệp sau ngày 1/7/2026

Ban biên tập Alpha Security Hub ·
Luật An ninh mạng 2025: nghĩa vụ doanh nghiệp sau ngày 1/7/2026

Luật An ninh mạng 2025, số 116/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ 1/7/2026. Với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên mạng, ba nghĩa vụ tác động rõ nhất là: xóa thông tin vi phạm chậm nhất 24 giờ khi có yêu cầu của lực lượng chuyên trách (6 giờ trong trường hợp khẩn cấp), cung cấp thông tin người dùng trong 24 giờ hoặc 3 giờ khi khẩn cấp, và lưu trữ dữ liệu người dùng theo thời hạn luật định. Doanh nghiệp nước ngoài thu thập dữ liệu người dùng tại Việt Nam còn phải lưu dữ liệu trong nước và đặt chi nhánh hoặc văn phòng đại diện.

Đã hơn bốn tháng kể từ ngày luật có hiệu lực, nhưng nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn chưa rõ mình thuộc diện nào. Bài này sắp xếp lại các nghĩa vụ theo từng loại doanh nghiệp để dễ tự đánh giá.

Ai chịu tác động trực tiếp

Không phải công ty nào có website cũng chịu cùng mức nghĩa vụ. Theo nội dung luật được LuatVietnam tóm tắt, nhóm chịu nghĩa vụ nặng nhất là doanh nghiệp viễn thông, Internet, dịch vụ giá trị gia tăng trên không gian mạng, trong đó có mạng xã hội. Có thể chia thành ba nhóm:

  • Nền tảng có nội dung do người dùng tạo: mạng xã hội, diễn đàn, sàn thương mại điện tử có đánh giá, ứng dụng nhắn tin. Đây là nhóm phải gỡ nội dung và cung cấp thông tin người dùng theo thời hạn.
  • Doanh nghiệp có tài khoản người dùng: ví, ứng dụng giao hàng, nền tảng học trực tuyến. Nghĩa vụ xác thực thông tin khi đăng ký tài khoản số và bảo mật tài khoản áp dụng mạnh với nhóm này.
  • Doanh nghiệp chỉ vận hành hệ thống nội bộ: vẫn có trách nhiệm bảo vệ hệ thống thông tin và dữ liệu, nhưng ít nghĩa vụ về nội dung.

Các mốc thời gian phải đáp ứng

Nghĩa vụThời hạn thông thườngTrường hợp khẩn cấp
Ngăn chặn, xóa thông tin vi phạm, gỡ dịch vụ hoặc ứng dụng vi phạmChậm nhất 24 giờ từ khi có yêu cầuTối đa 06 giờ khi đe dọa an ninh quốc gia
Cung cấp thông tin người dùng cho lực lượng chuyên trách24 giờ03 giờ khi liên quan an ninh quốc gia hoặc tính mạng con người

Ba giờ là khoảng thời gian rất ngắn nếu doanh nghiệp không có người trực và quy trình sẵn. Một yêu cầu đến lúc 2 giờ sáng Chủ nhật vẫn phải được xử lý. Vì vậy điều cần chuẩn bị không phải công nghệ phức tạp mà là đầu mối tiếp nhận, danh sách người có quyền truy xuất dữ liệu, và kịch bản xác minh rằng yêu cầu thực sự đến từ cơ quan có thẩm quyền.

Lưu trữ dữ liệu người dùng

Luật yêu cầu lưu tên tài khoản, thời gian sử dụng, thông tin thanh toán, địa chỉ IP và dữ liệu liên quan theo thời hạn luật định, kể cả khi người dùng đã ngừng dịch vụ. Nghĩa vụ này đặt ra bài toán kép: phải giữ đủ lâu để đáp ứng yêu cầu của cơ quan chức năng, nhưng cũng phải bảo vệ kho dữ liệu đó vì nó trở thành mục tiêu hấp dẫn của kẻ tấn công. Một kho log chứa IP, thông tin thanh toán của hàng triệu người mà không mã hóa, không phân quyền thì rủi ro rò rỉ rất lớn.

Gợi ý thực tế: tách log tuân thủ ra khỏi hệ thống vận hành, mã hóa khi lưu, giới hạn số người truy cập và ghi nhật ký mọi lần truy xuất. Đặt tường lửa lớp ứng dụng trước vùng lưu trữ là lớp phòng thủ nên có; cách hoạt động được giải thích trong bài về tường lửa thế hệ mới NGFW.

Doanh nghiệp nước ngoài và dịch vụ xuyên biên giới

Doanh nghiệp nước ngoài thu thập, xử lý dữ liệu người dùng tại Việt Nam phải lưu dữ liệu tại Việt Nam và đặt chi nhánh hoặc văn phòng đại diện. Doanh nghiệp Việt dùng dịch vụ đám mây đặt máy chủ ở nước ngoài cũng nên kiểm tra lại hợp đồng: dữ liệu của mình được đặt ở đâu, nhà cung cấp có hỗ trợ lưu trữ trong nước không. Chính phủ sẽ ban hành quy định chi tiết, nên phần này cần theo dõi thêm văn bản hướng dẫn.

Những điểm mới về dữ liệu và AI

Bài đăng trên Cổng thông tin tỉnh Hà Tĩnh (dẫn lại VOV) cho biết luật lần đầu đưa "an ninh dữ liệu" thành khái niệm trung tâm, bổ sung quy định về dữ liệu cá nhân, dữ liệu quan trọng và dữ liệu cốt lõi gắn với an ninh quốc gia. Luật nghiêm cấm thu thập, mua bán, chuyển giao trái phép dữ liệu cá nhân và cấm dùng AI, deepfake để giả mạo hình ảnh, giọng nói hoặc tạo thông tin sai sự thật nhằm mục đích trái pháp luật.

Với doanh nghiệp, điều này có nghĩa: nếu sản phẩm có tính năng tạo ảnh, tạo giọng nói, cần có cơ chế ngăn lạm dụng và xử lý khi bị báo cáo. Nền tảng có trẻ em sử dụng phải áp dụng biện pháp bảo vệ ngay từ khâu thiết kế và vận hành, chủ động rà quét và chặn nội dung độc hại.

Lộ trình tự đánh giá cho doanh nghiệp vừa và nhỏ

  1. Xác định loại dịch vụ mình cung cấp: có nội dung người dùng không, có tài khoản không, có người dùng là trẻ em không.
  2. Chỉ định đầu mối tiếp nhận yêu cầu từ cơ quan chức năng, có số điện thoại và email trực ngoài giờ.
  3. Viết quy trình gỡ nội dung: ai có quyền gỡ, lưu bằng chứng ra sao, báo cáo lại thế nào.
  4. Rà soát log và chính sách lưu trữ để bảo đảm có đủ trường dữ liệu và được bảo vệ đúng mức.
  5. Diễn tập sự cố: một cuộc tấn công làm mất log hoặc mã hóa máy chủ sẽ khiến doanh nghiệp không đáp ứng được nghĩa vụ. Kế hoạch dự phòng nên tham khảo các bước phục hồi dữ liệu sau tấn công mạng.
  6. Theo dõi nghị định hướng dẫn và văn bản xử phạt liên quan, vì nhiều chi tiết về cách định danh, thời hạn lưu trữ sẽ do Chính phủ quy định.

Về quyền tự do ngôn luận

Một câu hỏi người dùng hay đặt ra là luật có hạn chế việc phát biểu trên mạng không. Theo Cục An ninh mạng (A05, Bộ Công an) được dẫn trong bài trên, luật không hạn chế quyền tự do ngôn luận hợp pháp mà nhắm vào hành vi lợi dụng mạng để lừa đảo, phát tán tin sai sự thật, xúc phạm danh dự hay xâm phạm an ninh quốc gia. Với doanh nghiệp, cách hiểu thực dụng là: có quy trình xử lý rõ ràng, minh bạch với người dùng về lý do gỡ nội dung, và lưu hồ sơ để giải trình khi cần.

Câu hỏi thường gặp

Luật An ninh mạng 2025 có bao nhiêu điều?

Luật số 116/2025/QH15 gồm 8 chương, 45 điều, được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ 1/7/2026.

Shop online nhỏ có phải gỡ nội dung trong 24 giờ không?

Nghĩa vụ gỡ nội dung chủ yếu đặt ra với doanh nghiệp viễn thông, Internet và dịch vụ giá trị gia tăng có nội dung người dùng. Shop chỉ bán hàng trên website riêng thường ít chịu nghĩa vụ này, nhưng vẫn phải bảo vệ dữ liệu khách hàng.

Yêu cầu cung cấp thông tin người dùng gửi qua email có cần xác minh không?

Nên xác minh. Kẻ gian có thể giả danh cơ quan chức năng để lấy dữ liệu. Doanh nghiệp nên gọi lại số chính thức của đơn vị gửi yêu cầu trước khi bàn giao bất kỳ thông tin nào.

Công ty dùng cloud nước ngoài có vi phạm luật mới không?

Luật yêu cầu doanh nghiệp nước ngoài thu thập dữ liệu người dùng tại Việt Nam phải lưu trữ trong nước. Doanh nghiệp Việt dùng cloud nước ngoài nên theo dõi nghị định hướng dẫn và hỏi nhà cung cấp về tùy chọn đặt dữ liệu tại Việt Nam.

Bài liên quan